نيز در تفسير على بن ابراهيم بعد از ذكر اين آيه بَلْ كَذَّبُوا بِما لَمْ يُحِيطُوا بِعِلْمِهِ وَ لَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيلُهُ يعنى: چيزى را كه علم آنها بدان احاطه ندارند، تكذيب كردند، در صورتى كه هنوز تأويل آن براى آنها نيامده است. كَذلِكَ كَذَّبَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ و بدين گونه پيشينيان را نيز تكذيب نمودند. اين آيه در باره رجعت نازل شده.
بيدينان وقوع رجعت را تكذيب ميكنند و ميگويند: رجعتى نخواهد بود.
وَ مِنْهُمْ مَنْ يُؤْمِنُ بِهِ وَ مِنْهُمْ مَنْ لا يُؤْمِنُ بِهِ وَ رَبُّكَ أَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِينَ يعنى: بعضى بدان ايمان دارند و برخى ايمان ندارند، و خداى تو داناتر است كه مفسدين كيانند.
و هم در تفسير على بن ابراهيم مينويسد از حضرت صادق عليه السّلام معنى آيه وَ يَوْمَ نَحْشُرُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ فَوْجاً را پرسيدند. حضرت از راوى پرسيدند: اهل تسنن در اين مورد چه ميگويند؟ راوى عرضكرد: آنها ميگويند: اين آيه مربوط بقيامت است. حضرت فرمود: آيا خداوند در روز قيامت از هر امتى جمعى را برانگيخته مىكند و بقيه را رها ميگرداند؟! نه! اين در ايام رجعت است، آيهاى كه مربوط بقيامت است اين است: وَ حَشَرْناهُمْ فَلَمْ نُغادِرْ مِنْهُمْ أَحَداً يعنى آنها را برانگيخته ميكنيم و يك نفرشان را باقى نميگذاريم تا آنجا كه ميفرمايد «موعدا»
و نيز در تفسير مزبور از معاوية بن عمار روايت نموده كه گفت: بحضرت صادق عرضكردم معنى زندگى تنگ در آيه وَ مَنْ أَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِي فَإِنَّ لَهُ مَعِيشَةً ضَنْكاً هر كس از ذكر ما روى بگرداند، گذران تنگى براى او خواهد بود چيست؟ فرمود:
بخدا قسم اين آيه در باره نواصب (و دشمنان ما) است عرضكردم: قربانت گردم! ما كه آنها را همواره در ناز و نعمت ديده و مىبينيم و بدين گونه هم مىميرند. فرمود:
بخدا آنها آن زندگى ناراحتكننده و گذران تنگى را هنگام رجعت در پى خواهند داشت كه در آن موقع نجاست ميخورند.
همچنين در تفسير مزبور است كه آيه: وَ لَوْ أَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ ما فِي الْأَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهِ يعنى: در زمان رجعت هر كس ظلمى در باره آل محمد نموده باشد، اگر تمام آنچه را كه در روى زمين است مالك باشد، همه را ميدهد تا از كيفر آن روز نجات يابد.
نيز در تفسير مذكور ذيل آيه وَ حَرامٌ عَلى قَرْيَةٍ أَهْلَكْناها أَنَّهُمْ لا يَرْجِعُونَ يعنى: حرام است بر (مردم) قريهاى كه آنها را نابود كرديم كه بدنيا برنگردند آنگاه على بن ابراهيم ميگويد: پدرم از محمد بن ابى عمير و او از عبد اللَّه بن سنان و او از ابو بصير و محمد بن مسلم و آنها از حضرت باقر و صادق عليهما السلام روايت كردهاند كه فرمود: هر قريهاى كه خداوند مردم آن را با عذاب نابود گردانيد در رجعت بدنيا برنميگردند.
بنا بر اين آيه شريفه بزرگترين آيات داله بر رجعت است. زيرا هيچ يك از مسلمانان منكر اين نيست كه تمام مردم اعم از آنها كه با عذاب خدا نابود شدهاند يا آنان كه وفات يافتهاند، همه در قيامت برانگيخته ميشوند و اينكه در اين آيه خدا ميفرمايد «لا يرجعون» مقصود اينست كه در رجعت برنميگردند؛ ولى بقيامت برميگردند تا بدوزخ درافتند.
به نقل از بحار الانوار، جلد سیزده
